Word je dik van koolhydraten?

Koolhydraten zijn misschien wel de meest besproken voedingsstoffen van de afgelopen jaren. Van koolhydraatarm brood tot keto-diëten, het lijkt wel alsof we allemaal geleerd hebben dat pasta, rijst en brood automatisch zorgen voor extra kilo’s. Maar klopt dat eigenlijk wel?

Het korte antwoord: nee, zo simpel zit het niet.

Laten we beginnen bij het begin!

 

Calorieën zijn niet alles

Jarenlang werd gedacht dat afvallen vooral een kwestie van calorieën tellen was: minder eten dan je verbrandt, en klaar. Maar onderzoek laat zien dat het net wat ingewikkelder is.

In 2015 lieten wetenschappers van de Universiteit van Californië zien dat jongeren met obesitas gezonder werden, ook al aten ze nog steeds evenveel calorieën. Het verschil? Ze vervingen suiker door zetmeel. Donuts (suiker) maakten plaats voor bagels (zetmeel). En wat bleek? Binnen negen dagen verbeterden hun bloeddruk en cholesterol, en stopte zelfs de vervetting van hun lever. Conclusie: 100 calorieën uit suiker zijn schadelijker voor je lichaam, dan 100 calorieën uit zetmeel.

Een later onderzoek liet zien dat het loont om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden. Mensen die dat deden; vielen méér af, zelfs als ze meer calorieën aten, dan mensen die minder aten maar hun bloedsuikerspiegel lieten pieken.

Met andere woorden; het gaat dus niet alleen om calorieën tellen, maar vooral om wát je eet en wát dat doet met je bloedsuiker en insuline!

Snelle vs. langzame koolhydraten

En dan de koolhydraten. Om te begrijpen welke koolhydraten goed zijn voor je gezondheid, is het handig om onderscheid te maken tussen snelle en langzame koolhydraten:

·       Snelle koolhydraten (zoals frisdrank, snoep en wit brood) geven je een korte energieboost, maar laten je bloedsuiker snel stijgen en weer dalen. Resultaat: je krijgt sneller opnieuw trek.

·       Langzame koolhydraten (zoals volkorenbrood, havermout, zilvervliesrijst, groenten en fruit) worden langzaam afgebroken. Ze zorgen voor een stabiele bloedsuiker, houden je langer verzadigd en leveren ook nog eens vezels, vitamines en mineralen.

Waar het écht om draait

Kom je aan van koolhydraten? Alleen als je er te veel van eet, net als bij vetten en eiwitten.

Het verschil is dat snelle suikers je vaak laten overeten, terwijl vezelrijke koolhydraten je juist helpen de rem erop te houden.

Of zoals onderzoekers het zeggen: niet de calorie op zich, maar het effect op je bloedsuiker en insuline maakt het verschil.

Feit of fabel?

Fabel! Koolhydraten op zichzelf maken je niet dik. Het zijn vooral de snelle suikers en bewerkte producten die je gezondheid in de weg zitten. Kies je voor langzame, vezelrijke koolhydraten, dan helpen ze je juist op weg naar een gezond gewicht en meer energie.

Kortom: koolhydraten zijn niet je vijand – maar donuts en frisdrank misschien wel! ;)

-- 

Bronnen

Janssen, E. (2025). Gezond(er) met dokter Elise: Uitgeverij Volt. 

Inchauspé, J. (2022). Glucose revolutie – Krijg grip op je bloedsuikerspiegel, verbeter je gezondheid en eet wat je wil. Amsterdam, Nederland: Fontaine Uitgevers.